Na jugoistočnoj periferiji Smederevske Palanke – severoistočna Šumadija, 80 km južno od Beograda -na levoj obali reke jasenice, nalazi se banja – Palanački kiseljak.
Palanacki kiseljak - banja u Smederevskoj Palanci
Vode ove banje pripadaju kategoriji natrijum-hidrokarbonatnih, ugljeno-kiselih hipotermi (12,5°-15°C) i hipertermi (32°-56°C). Koristi se u balneologiji za piće i kupanje i kao stona voda.
Po predanjima, ovi izvori lekovite vode korišćeni su od najstarijih vremena. Prvi pisani trag ostavio je turski putopisac Evlija Čelebi, koji je 1729. ovo prirodno lečilište opisuje kao „ozidanu banju sa lekovitom vodom“.
Kasniji zapisi kazuju da je, na zahtev kneza Miloša Obrenovića, „šest krčaga Palanačke lekovite vode“ poslato na analizu, početkom juna 1834. godine, u Beč, a već sredinom oktobra iste godine stigla je potvrda o lekovitosti ove vode. To je bio povod da se najvažniji izvor preuredi. (Mineralna voda Palanačkog kiseljaka jedna je od šest srpskih lekovitih voda koje su prve laboratorijski ispitane 1834, na Medicinskom fakultetu u Beču.)
Slede analize 1851. – kad je dr Linden-majer objavio publikaciju o Palanačkom kiseljaku- i 1885, koje potvrđuju njenu lekovitost, posle čega postaje cenjena kod bolesnika koji se leče od stomačnih i crevnih bolesti. (Detaljnije hemijske analize izvršene su u razdoblju 1923. do 1933.)
Krajem XIX veka, 1896, počinje uređenje ove banje kao lečilišta. Te godine država daje izvorišta na upravljanje i korišćenje – u cilju lečenja u ratu obolelih vojnika i oficira – organizaicji Crvenog krsta, što je bila funkcija Banje sve do Drugog svetskog rata. Iste, 1896, počinje i ekspoatacija mineralne vode za tržište, a 1910. gradi se restoran, banjske kancelarije, uređuje se park…
Današnja banja Palanački kiseljak nastala je 1972. kada je na prostoru oko već postojećih izvorišta uređeno još jedno sa toplom vodom, a zatim i podizanjem objekata za korišćenje mineralne vode u terapeugske svrhe pod kontrolom medicinskih stručnjaka.
Lečenje pacijenata lekovitom vodom, uz primenu savremenih balneoloških postupaka, organizovano je preko Službe fizikalne medicine i rehabilitacije Medicinskog centra u Smederevskoj Palanci, čije se prostorije nalaze u središtu banjskog parka.
Bolesnicima su na raspolaganju bazeni s lekovitom vodom, hibard-kade, čegvoročelične kupke, saune, sale za razne vidove elektro, foto, termo, kinezi i radne terapije…
U parku banje Palanacki kiseljak (5ha) smešteni su i tereni za male sportove, olimpijski bazen, staze zdravlja…
Boravak gostiju u Palanačkom kiseljaku upotpunjuju i mogući izleti u živopisnu okolinu punu kulturno-istorijskih vrednosti: Pokajnica (18 km), Topola s Oplencom (28 km), Bukovička i Selters Banja (30 km), manastiri Koporin i Manasija, Smederevska tvrđava, i drugi spomenici i zadužbine, na daljini ne većoj od 50 km.
Smederevsku Palanku okružuju i Kudričko, Vlaškodolsko i jezero Pinosava, šuma Mikulja – lovni rezervat, s lovačkom kućom i restoranom; selo Krnjevo sa čuvenim vinskim podrumom. (dalje…)
